حسن فراهانى
144
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
محاسبات ايشان رسيدگى شده است مخصوصا محاسبات تمبرها و غيره كه بالغ بر چند صد هزار تومان است از ايشان دريافت گرديده است يا مثل ساير همكاران خود بدون پرداخت حساب رهسپار اروپا خواهد شد . بعلاوه مىشنويم كه همهروزه باز به اداره پست حاضر مىشود ، جاى بسى تعجب است . جواب سؤالات فوق را هرچه زودتر منتظريم . . . » 10 * استخدام سيف اللّه خان در ژاندارمرى سيف اللّه خان ( سيف اللّه خان شهاب ) 11 نايب سرهنگ سابق بريگاد مركزى و از صاحبمنصبان قديمى ژاندارمرى با حكم عمومى ژاندارمرى دولتى ، مجددا با همان رتبه به خدمت نيروهاى ژاندارمرى درآمد . 12 [ تصوير ] سيف اللّه شهاب
--> ( 1 ) . در جنگ جهانى اول زمانى كه رضا خان درجه سرهنگى و فرماندهى گردان پياده همدان را به عهده داشت ، پس از وقوع انقلاب اكتبر روسيه ، با زمينهسازى انگليسىها به عنوان مهرهاى براى تصفيه لشكر قزاق ، ضمن موفقيت در كنار زدن آنها در 1296 ش ، به رياست فوج تيراندازان همدان منصوب شد . اين اقدام رضا خان كه نخستين مورد همكارى وى با انگليسىها بود ، به كودتاى اول رضا خان معروف شده بود . ( تاريخ مختصر احزاب سياسى ، ج 1 ، ص 73 - 77 ) . البته برخى از پژوهشگران نيز اين مطالب را خلاف واقع و در جهت بزرگنمايى رضا خان دانستهاند . ( م ) . ( 2 ) . روزنامه شرق نزديك ، 5 مى 1921 . ( 3 ) . مراسله رياست وزرا به وزارت ماليه ، 15 / 2 / 1300 ، اسناد ملى ايران ، شم ت 3 - 81001 . ( 4 ) . « مك لين » سالها در مقامهاى مختلف در ايران خدمت كرده بود ، از جمله كارمند بانك شاهنشاهى و نماينده بريتانيا در كميسيون مختلط مالى و وابسته تجارى افتخارى ، در بازگشت به لندن در 1920 ( 1299 ش ) ، مشاور وزارت خارجه در امور مالى شد . ( سياست انگليس . . . ، ص 277 و 288 ) . ( 5 ) . فهرست « مك لين » از مطالبات بريتانيا شامل چند قلم مورد اختلاف بود ، ليكن به خاطر تسويهء فورى ، او پيشنهاد كرد كه انگليس بدوا فقط تقاضاى پرداخت آن مطالباتى را بكند كه طرفين آن را به منزله قرضه پذيرفتهاند . ( 6 ) . Memorandum by Maclan , 5 May 1921 . L / PS / 10 / 920 / 2294 . ( 7 ) . Report of a conversation with KaraKhan on 5 May 1921 , in Dept Overscas Trade to India office 26 May 1921 , L / PS / 912 / 2549 . ( 8 ) . اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 46 ، پ 5 ، ص 189 . ( 9 ) . قبل از روزنامه وطن ، روزنامه جارچى ملت نيز با انتشار كتابچهاى پنجاه صفحهاى با عنوان « كشف حقيقت » عملكرد « موليتر » را زير سؤال برده بود ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 47 ، پ 27 ، ص 22 و 51 ) . ( 10 ) . روزنامه وطن ، 15 / 2 / 1300 ، ص 2 . ( 11 ) . سيف اللّه شهاب در سال 1270 ش ، در تهران متولد شد . تحصيلات ابتدايى و مقدماتى را در تهران و تحصيلات متوسطه را در مدرسه فرانسوى بيروت به پايان برد . در سال 1289 ش ، از طرف دولت به اروپا اعزام شد تا در رشته نظامى تحصيل نمايد . وى پس از ورود به پاريس به مدرسه عالى سوارهنظام « سومور » وارد شد و دورهء تحصيلى دانشكده مزبور را به پايان رساند . در سال 1293 ش ، وارد قزاقخانه گرديد و مراحل ترقى را به سرعت پيمود . در سال 1301 ش ، در جنگ عليه سميتقو و فتح قلعه چهريق فرماندهء ستون بود . در سال 1307 ش ، فرمانده اردوى نظاميان دولتى عليه بختيارىها شد . در سال 1308 به همراه سرلشكر حبيب اللّه خان شيبانى مأمور سركوب غائله فارس شد . پس از دفع غائله فارس و ايجاد امنيت نسبى در آن منطقه در سال 1310 ش ، به علت يك خبط نظامى تحويل دادگاه گرديد و به دو سال زندان محكوم شد و پس از پايان زندان از ارتش اخراج گرديد و در وزارت معارف مشغول به كار شد و زبان فرانسه تدريس مىكرد . بعد از شهريور 1320 و تبعيد و خروج رضا شاه تعدادى از افسران اخراجى ارتش به خدمت دعوت شدند ، سيف اللّه شهاب نيز از اروپا به ايران آمد و با درجه سرتيپى به رياست ركن يكم ستاد ارتش گمارده شد و بعدها به معاونت ستاد رسيد و سرانجام فرماندهى دانشكدهء افسرى نيز به او محول گرديد . شهاب توسط يكى از دانشجوى اخراجى به نام ارونقى خراسانى در مرداد 1321 ش ، هنگامى كه كادر دانشكده افسرى به اردوگاه اقدسيه اعزام شده بودند مورد اصابت گلوله قرار گرفت و درگذشت . وى هنگام مرگ پنجاه سال داشت . نام خانوادگى وى قبلا افغان بود . همسر وى دختر حاج ميرزا يحيى دولتآبادى بود . ( شرح حال رجال سياسى و نظامى ، ج 2 ، ص 887 و 888 ) . ( 12 ) . حكم عمومى ژاندارمرى دولتى ، اسناد ملى ايران ، شم ت - 3 - 81001 .